Với gần 20 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh bằng YHCT lương y Đỗ Minh Tuấn đã giúp bệnh nhân xương khớp ở từ trẻ đến già thoát khỏi bệnh.

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ do đâu? Chữa được không?

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ là tình trạng rất dễ xuất hiện bởi những nguyên nhân đơn giản như mang vác vật nặng, ngồi làm việc không đúng cách, lười vận động… Ngoài ra đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn đang mắc các bệnh xương khớp. Vậy cụ thể đau cột sống thắt lưng ở người trẻ do đâu? Chữa được không? Thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn hiểu hơn về vấn đề này.

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ do đâu? Chữa được không?
Tìm hiểu đau cột sống thắt lưng ở người trẻ do đâu? Chữa được không? Biện pháp phòng ngừa đau nhức

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ do đâu?

Những vấn đề về xương khớp kể cả tình trạng đau cột sống thường dễ xảy ra khi quá trình lão hóa của cơ thể xuất hiện. Tuy nhiên, tình trạng đau nhức và một số vấn đề về xương khớp cũng có thể xảy ra ở người trẻ tuổi và không xuất hiện đồng thời với quá trình lão hóa chung. Đặc biệt là chứng đau cột sống thắt lưng. Người trẻ thường xuyên gặp phải vấn đề này là do:

Tính chất công việc

Chứng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ thường xảy ra ở những đối tượng có công việc nặng nhọc, thường xuyên mang vác vật nặng và các vật cồng kềnh. Điều này xuất hiện là do khi bạn mang vác nhiều, vùng cột sống của bạn bị chèn ép và phải chịu nhiều áp lực trong một thời gian dài. Từ đó khiến vị trí này dần trở nên yếu đi và xuất hiện những cơn đau nhức.

Ngoài ra, những người có công việc mang tính chất ít vận động, thường xuyên ngồi một chỗ hoặc đứng yên tại một vị trí sẽ rất dễ mắc phải chứng đau cột sống thắt lưng. Tình trạng này xảy ra là do khi bạn thiếu vận động, cột sống, xương và các khớp sẽ co cứng, không được thư giãn. Sau đó kích hoạt những cơn đau.

Tính chất công việc
Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ xuất hiện do tính chất công việc

Trọng lượng cơ thể

Ngày nay, thừa cân là vấn đề xảy ra phổ biến ở những người trẻ. Điều này xuất hiện là do họ thường xuyên sử dụng những loại thực phẩm nhiều chất béo, nhiều dầu mỡ, nhiều đường nhưng lại ít vận động. Việc trọng lượng của cơ thể tăng cao không chỉ làm xấu vóc dáng mà còn gây ảnh hưởng xấu đến hệ cơ xương khớp. 

Trong cơ thể, cột sống thắt lưng là vị trí phải chịu nhiều áp lực của cơ thể. Chính vì thế, khi bạn bị thừa cân béo phì, trọng lượng của cơ thể sẽ đè nén và tạo nhiều áp lực lên cột sống. Ngoài cột sống, khớp gối cũng là khu vực phải chịu nhiều ảnh hưởng xấu, dễ bị tổn thương và dễ đau nhức khi bạn bị thừa cân.

Chế độ sinh hoạt và chế độ ăn uống

Chế độ sinh hoạt không khoa học cùng với chế độ ăn uống không hợp lý cũng là yếu tố thúc đẩy tình trạng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ hình thành và phát triển. Ngày nay, người trẻ thường ít quan tâm đến chế độ dinh dưỡng, thường xuyên sử dụng những thực phẩm ngọt, đồ ăn nhanh bởi những loại thực phẩm này được cho là mang tính tiện lợi.

Một chế độ ăn uống không khoa học, thiếu lành mạnh sẽ không đảm bảo cơ thể được cung cấp đầy đủ những dưỡng chất cần thiết. Đặc biệt là vitamin D và Canxi. Đây là hai dưỡng chất rất quan trọng và rất cần thiết đối với sức khỏe của hệ xương khớp. Nếu cơ thể thiếu hụt Canxi và vitamin D, hệ xương khớp sẽ suy yếu. Từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các cơn đau xuất hiện. Trong đó có tình trạng đau cột sống thắt lưng.

Ngoài chế độ ăn uống không lành mạnh, không khoa học thì chế độ sinh hoạt thất thường, không phù hợp như ít vận động, thường xuyên căng thẳng, ngủ không đủ giấc… cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ xuất hiện. Bên cạnh đó, cơn đau cũng sẽ xuất hiện khi bạn ngồi làm việc, nằm hoặc nghỉ ngơi không đúng cách.

Chấn thương

Chấn thương là vấn đề xảy ra rất nhiều ở người trẻ. Chấn thương có thể xảy ra khi bạn chơi thể thao, lao động hoặc khi tham gia giao thông. Đặc biệt những chấn thương xảy ra ngay tại vùng cột sống thắt lưng sẽ rất nguy hiểm và thường để lại di chứng. Bên cạnh đó tình trạng đau nhức xương khớp vẫn có thể xảy ra khi các tổn thương đã lành.

Chấn thương
Chấn thương là nguyên nhân khiến người trẻ bị đau cột sống thắt lưng

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ là dấu hiệu của bệnh xương khớp

Trong trường hợp đau cột sống thắt lưng ở người trẻ được kích hoạt ở mức độ nhẹ thì tình trạng này sẽ mau chóng được khắc phục khi bạn nghỉ ngơi. Tuy nhiên nếu tình trạng đau nhức được kích hoạt ở mức độ nặng, cơn đau thường xuyên tái phát, xuất hiện kéo dài hoặc xảy ra đồng thời với một hoặc nhiều triệu chứng, người bệnh cần thận trọng. Bởi trong trường hợp này, tình trạng đau nhức cột sống có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn đang mắc phải bệnh xương khớp.

Tình trạng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ có thể là triệu chứng của các bệnh xương khớp sau:

Bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng

Tình trạng thoái hóa xương khớp thường xuất hiện ở những người đang trong độ tuổi trung niên và người cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh đang dần có xu hướng trẻ hóa do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đặc biệt là khi cơ thể của bạn bị thiếu hụt canxi trong thời gian dài.

Tình trạng thoái hóa khi xuất hiện sẽ khiến cho xương khớp cũng như các đốt sống của bạn bị bào mòn. Điều này làm gia tăng áp lực và sự tác động lên các đĩa đệm. Đồng thời kích hoạt tình trạng đau nhức.

Đối với người trẻ, bệnh thoái hóa đốt sống thắt lưng thường diễn ra chậm. Tuy nhiên nếu người bệnh không sớm phát hiện và có những phương pháp điều trị thích hợp, bệnh sẽ kéo theo nhiều vấn đề nghiêm trọng khác.

Đau dây thần kinh tọa

Đau dây thần kinh tọa có thể xảy ra ở mọi đối tượng, không giới hạn giới tính và không giới hạn độ tuổi. Tuy nhiên những người làm công việc văn phòng, ít vận động và những người thừa cân béo phì là nhóm đối tượng dễ mắc bệnh nhất. Khi mắc bệnh, người bệnh sẽ nhận thấy cơn đau xuất hiện kéo dài từ khu vực của cột sống thắt lưng lan sang hông, xuống mông và di chuyển xuống tận chi dưới.

Bệnh đau thần kinh tọa có thể là biến chứng của bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Nếu không sớm can thiệp bằng những phương pháp thích hợp, người bệnh có khả năng đối mặt bới nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trong đó có yếu cơ và bại liệt.

Đau dây thần kinh tọa
Đau dây thần kinh tọa khiến tình trạng đau cột sống thắt lưng hình thành và phát triển ở người trẻ

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Đĩa đệm chính là bộ phận đóng vai trò quan trọng trong việc nối hai đốt sống, giúp giảm xóc và giảm những ma sát khi con người vận động. Khi đĩa đệm gặp vấn đề hoặc bị tổn thương, lượng nhân nhầy sẽ di chuyển và thoát ra khỏi vị trí ban đầu của nó. Trong thời gian này, mạch máu, tủy sống và các dây thần kinh lân cận sẽ bị chèn ép dẫn đến đau nhức.

Tổn thương càng lớn, vấn đề càng nghiêm trọng thì lượng nhân nhầy thoát ra sẽ càng nhiều. Bên cạnh đó, mức độ chèn ép cũng sẽ tăng lên đáng kể. Ngoài chứng đau cột sống thắt lưng, bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng còn khiến bạn bị tê bì vùng mông, hông, chi dưới và nhiều vị trí khác trên cơ thể.

Các bệnh lý khác

Tình trạng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ là dấu hiệu cảnh báo bạn đang mắc các bệnh xương khớp. Tuy nhiên ở một số trường hợp khác, tình trạng đau nhức còn có thể được kích hoạt khi bạn mắc phải một số bệnh lý và một số vấn đề về sức khỏe sau:

  • Bệnh về thận: Điển hình suy thận, sỏi thận sẽ tác động và kích thích bàng quang co thắt mạnh. Đồng thời chèn ép vào các dây thần kinh. Điều này đôi khi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho những cơn đau cột sống thắt lưng xuất hiện.
  • Phình động mạch chủ: Phình động mạch chủ là một bệnh lý có mức độ nghiêm trọng cao mà dấu hiệu của bệnh thường là những cơn đau kéo dài ở vùng thắt lưng. Tình trạng đau nhức cột sống thắt lưng ở trường hợp này thường xảy ra một cách đột ngột và dữ dội. Ngoài ra cơn đau cũng có thể lan vào ổ bụng.
  • Viêm tụy: Tuyến tụy được xác định là nằm vắt qua cột sống thắt lưng. Khi các hoạt động diễn ra bên trong cơ thể bị rối loạn, bệnh viêm tuyến tụy sẽ hình thành và phát triển. Khi đó, các enzyme sẽ có xu hướng ứ động. Ngoài tình trạng đau cột sống thắt lưng, khi mắc bệnh, người bệnh còn có khả năng đối mặt với những triệu chứng khó chịu khác. Gồm đầy hơi, buồn nôn, chán ăn, ăn không ngon miệng.
Viêm tụy
Viêm tụy gây đau cột sống thắt lưng

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ có chữa được không?

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ hoàn toàn có thể chữa được. Đối với những trường hợp cơn đau xuất hiện do nguyên nhân cơ học, người bệnh có thể khắc phục tình trạng này ngay tại nhà với những phương pháp sau:

Chườm lạnh, chườm nóng chữa đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Chườm lạnh và chườm nóng là những biện pháp giảm đau vô cùng đơn giản lại mang tính an toàn cao. Người bệnh có thể áp dụng biện pháp này để điều trị tình trạng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ tại nhà ngay khi cơn đau vừa xuất hiện. Tác dụng nhiệt phù hợp sẽ giúp những vị trí đang bị tổn thương được xoa dịu. Bên cạnh đó, dây chằng, cột sống, đĩa đệm và các dây thần kinh cũng được thư giãn. Đồng thời giúp cơn đau nhanh chóng bị ức chế.

Chườm lạnh

Biện pháp chườm lạnh được khuyến cáo sử dụng cho những đối tượng có triệu chứng đau nhức cột sống thắt lưng đi kèm với biểu hiện sưng. Bởi sự tác động của nhiệt độ thấp sẽ khiến tình trạng sưng đau của bạn được cải thiện một cách rõ rệt. Đồng thời ức chế sự hình thành và phát triển của những phản ứng viêm.

Đối với biện pháp chườm lạnh, bạn không nên chườm quá 20 phút trong một lần. Bởi nếu chườm quá lâu, vùng da bên dưới của bạn sẽ rất dễ bị bỏng lạnh.

Chườm nóng

Chườm nóng là biện pháp giảm đau phù hợp với những cơn đau nhức đơn thuần. Khi sử dụng biện pháp giảm đau này, nhiệt độ cao từ túi chườm sẽ giúp các đốt sống giãn ra, làm mềm các mô cơ. Đồng thời giải phóng các dây thần kinh bị chèn ép.

Để thực hiện biện pháp chườm nóng giúp cải thiện tình trạng đau cột sống thắt lưng, bạn có thể sử dụng nước ấm với nhiệt độ 70 độ C cho vào bình thủy tinh hoặc túi chườm. Sau đó áp túi này lên những vị trí đang bị đau nhức khoảng 20 phút.

Để cải thiện cơn đau, bạn có thể áp dụng biện pháp này 2 lần/ngày (buổi sáng sau khi ngủ dậy và buổi tối trước khi đi ngủ). Nếu áp dụng biện pháp này sau khi ngủ dậy, tình trạng co cứng cột sống khi ngủ của bạn có thể cải thiện một cách đáng kể.

Chườm lạnh, chườm nóng chữa đau cột sống thắt lưng ở người trẻ
Chườm lạnh, chườm nóng chữa đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Điều trị đau cột sống thắt lưng ở người trẻ bằng biện pháp massage

Tương tự như biện pháp chườm nóng và chườm lạnh, biện pháp massage cũng sẽ đáp ứng tốt đối với những bệnh nhân bị đau cột sống thắt lưng. Lực được tạo ra từ bàn tay và những ngón tay sẽ tác động và giúp những vị trí đang bị đau nhức thư giãn. Đồng thời kích thích quá trình lưu thông máu đến những vị trí này. Từ đó giúp tình trạng đau nhức cột sống được khắc phục.

Chính vì những điều trên để cải thiện tình trạng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ, bạn cần thực hiện một số động tác đơn giản như xoa, day, ấn, bóp ở vị trí đang bị đau và những khu vực cận kề. Bên cạnh đó, nếu muốn tăng tác dụng giảm đau, trước khi tiến hành xoa bóp, bạn nên xoa dầu nóng lên lưng với một lớp mỏng. Sức nóng loa tỏa từ dầu sẽ hỗ trợ quá trình điều trị bệnh và thúc đẩy quá trình lưu thông máu.

Ngoài ra, trước khi tiến hành xoa bóp, bạn cần cắt gọn móng tay và không được sử dụng lực tay quá mạnh. Bởi điều này không chỉ khiến vùng da phía ngoài mà còn khiến các mô mềm bị tổn thương, bầm tím và làm tăng thêm tình trạng đau.

Để hạn chế những cơn đau phát sinh làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và sức khỏe, bạn nên thực hiện biện pháp massage trước khi đi ngủ.

Sử dụng thuốc Tây khắc phục chứng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Nếu biện pháp chườm nóng, chườm lạnh, massage không mang đến kết quả khả quan, tình trạng đau nhức phát triển theo chiều hướng xấu, việc sử dụng thuốc Tây đối với trường hợp này là điều cần thiết. Bởi khi cơn đau phát triển mạnh, khả năng vận động, công việc và đời sống của người bệnh đều bị ảnh hưởng.

Để cải thiện tình trạng đau cột sống thắt lưng, bác sĩ chuyên khoa sẽ kê cho bạn đơn thuốc có chứa những loại thuốc chống viêm, thuốc giảm đau hoặc thuốc giãn cơ.

  • Thuốc giảm đau: Acetaminophen là một loại thuốc giảm đau được sử dụng phổ biến trong điều trị đau cột sống thắt lưng. Thuốc này có khả năng ức chế nhanh những cơn đau xuất hiện với mức độ từ nhẹ đến trung bình.
  • Thuốc kháng viêm: Những loại thuốc kháng viêm sẽ được sử dụng khi tình trạng đau nhức của bạn xuất hiện đồng thời với triệu chứng sưng tấy và có sự phát sinh của các phản ứng viêm. Ibuprofen và Naproxen là hai loại thuốc kháng viêm thường được sử dụng trong trường hợp này.
  • Thuốc giãn cơ: Nếu tình trạng đau nhức cột sống thắt lưng của bạn xuất hiện cùng với tình trạng co cứng khớp, bác sĩ chuyên khoa có thể kê cho bạn một đơn thuốc có chứa những loại thuốc giãn cơ. Một số loại thuốc giãn cơ thường được sử dụng là Cyclobenzaprin và Carisoprodol.

Tất cả những loại thuốc nêu trên đều là thuốc kê đơn và người bệnh chỉ được sử dụng khi bác sĩ yêu cầu, có sự hướng dẫn về cách đùng và liều lượng. Bởi ngoài tác dụng điều trị bệnh, một số tác dụng ngoại ý cũng có thể phát sinh trong thời gian sử dụng thuốc. Do đó người bệnh cần đặc biệt thận trọng. Bạn tuyệt đối không được tự ý sử dụng thuốc. Ngoài ra người bệnh cần báo ngay với bác sĩ khi nhận thấy dấu hiệu bất thường nào đang xảy ra.

Sử dụng thuốc Tây khắc phục chứng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ
Sử dụng thuốc Tây khắc phục chứng đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Chữa đau cột sống thắt lưng cho người trẻ bằng bài thuốc dân gian

Đa phần nguyên liệu tạo nên bài thuốc dân gian là những loại thảo dược, vị thuốc có sẵn trong thiên nhiên. Chính vì thế các bài thuốc ít gây tác dụng phụ, thường tương đối an toàn đối với sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Đối với tình trạng đau cột sống thắt lưng, người bệnh cần sử dụng các bài thuốc đắp ngoài da để tác động trực tiếp lên vị trí đau. Từ đó giúp cải thiện triệu chứng đau nhức, co cứng và hỗ trợ quá trình điều trị bệnh hiệu quả.

Bài thuốc điều trị đau cột sống thắt lưng ở người trẻ bằng lá ngải cứu

Nguyên liệu:

  • 1 nắm lá ngải cứu
  • 5 gram muối hạt.

Cách thực hiện:

  • Mang lá ngải cứu rửa sạch với nước
  • Sau khi ráo nước, cho lá ngải cứu vào chảo
  • Tiến hành sao nóng dược liệu cùng với muối hạt
  • Đắp thuốc này lên những vị trí đau
  • Để nguyên trạng thái khoảng 20 phút hoặc khi thuốc nguội thì mang sao lại và đắp thêm một lần nữa
  • Người bệnh cần kiên trì đắp lá ngải cứu mỗi ngày 2 lần để tình trạng đau nhức và bệnh tình mau chóng thuyên giảm.

Bài thuốc từ lá ớt điều trị đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Nguyên liệu:

  • 1 nắm lá ớt
  • Rượu trắng với liều dùng vừa đủ

Cách thực hiện:

  • Mang lá ớt ở rửa sạch
  • Thực hiện giã nát lá ớt trong cối
  • Cho lá ớt đã giã cùng với rượu vào chảo, sao nóng nguyên liệu và sao cho đến khi ráo nước cạn hoàn toàn thì tắt bếp
  • Cho hỗn hợp vào một túi vải mỏng, sau đó đắp túi vải này lên những vị trí đang vị đau nhức
  • Để nguyên trạng thái khoảng 20 phút hoặc khi thuốc nguội thì mang sao lại và đắp thêm một lần nữa
  • Người bệnh cần kiên trì đắp thuốc 2 lần/ngày cho đến khi bệnh tình thuyên giảm.
Bài thuốc từ lá ớt điều trị đau cột sống thắt lưng ở người trẻ
Bài thuốc từ lá ớt điều trị đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Lưu ý: Các bài thuốc dân gian chỉ phù hợp với những bệnh nhân có cơn đau cột sống thắt lưng cấp tính. Ngoài ra để tránh bị bỏng và tránh gây tổn thương da, người bệnh cần chú ý đến nhiệt độ của những bài thuốc.

Khi nào nên khám bác sĩ?

Ở người trẻ, hầu hết những cơn đau cột sống thắt lưng xuất hiện ở dạng cấp tính và hình thành do những nguyên nhân cơ học là chủ yếu. Tuy nhiên, trên thực tế sẽ tồn tại các trường hợp ngoại lệ. Chính vì thế, người bệnh cần chú đến cơn đau, đến bệnh viện để tiến hành thăm khám và điều trị khi rơi vào một trong những trường hợp sau:

  • Cơn đau phát triển mạnh, lan rộng xuống cả vùng mông, lan sang hông và di chuyển xuống hai chi dưới.
  • Tình trạng đau nhức không có dấu hiệu thuyên giảm mặc dù người bệnh đã áp dụng những biện pháp giảm đau tại nhà và dành thời gian để nghỉ ngơi.
  • Tình trạng đau nhức xuất hiện kèm theo triệu chứng nóng ran hoặc sưng vùng lưng
  • Đi cùng với cơn đau là những biểu hiện khó chịu khác như buồn nôn, chán ăn, ăn không ngon miệng, đau bụng.

Biện pháp phòng ngừa đau cột sống thắt lưng ở người trẻ

Tình trạng đau nhức cột sống thắt lưng xảy ra ở người trẻ hoàn toàn có thể được phòng ngừa bằng những biện pháp đơn giản. Bao gồm:

  • Tránh ngồi một chỗ quá lâu, tránh thực hiện những tư thế xấu trong thời gian làm việc, mang vác vật cồng kềnh hoặc thực hiện các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
  • Hạn chế mang vác vật nặng. Bởi hoạt động này có thể tác động và tạo áp lực lên vùng cột sống thắt lưng. Từ đó khiến cơn đau xuất hiện. Trong trường hợp bạn buộc phải mang vác vật nặng, bạn cần thư giãn cột sống trước khi mang vác bằng một số động tác đơn giản.
  • Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, lành mạnh. Bổ sung vào bữa ăn của mình những loại thực phẩm giàu vitamin D, canxi cùng với những dưỡng chất cần thiết cho xương khớp và sức khỏe tổng thể. Bên cạnh đó, bạn nên hạn chế sử dụng thức uống có cồn, đồ ăn nhanh, thực phẩm đã qua quá trình chiên xào nhiều dầu mỡ, chất kích thích.
  • Khi vận động, chơi thể thao hoặc thực hiện các hoạt động sinh hoạt thường ngày, bạn nên thận trọng để hạn chế mắc phải những tổn thương xương khớp cũng như các chấn thương. Đặc biệt là tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tai nạn thể thao.
  • Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao để nâng cao sự dẻo dai và nâng cao sức khỏe của xương khớp. Đồng thời tăng cường sức mạnh cho các cơ.
  • Bạn nên chú ý đến cân nặng của mình. Hãy giảm cân khi bạn đang rơi vào tình trạng thừa cân, béo phì. Để làm được điều này, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để xây dựng cho mình một liệu trình giảm cân phù hợp.
Biện pháp phòng ngừa đau cột sống thắt lưng ở người trẻ
Để phòng ngừa đau cột sống thắt lưng ở người trẻ, bạn nên tích cực giảm cân khi đang thừa cân, béo phì

Đau cột sống thắt lưng ở người trẻ là vấn đề nghiêm trọng, không nên chủ quan. Đặc biệt là khi cơn đau xuất hiện kéo dài. Người bệnh nên sớm thăm khám và trao đổi với bác sĩ chuyên khoa trong những trường hợp cần thiết. Từ đó can thiệp kịp thời bằng các phương pháp chữa bệnh chuyên sâu theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.

Ngày Cập nhật 01/06/2022

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.